Công điện số 38/CĐ-TTg: Thủ tướng chỉ đạo tăng ít nhất 20% số vụ vi phạm quyền SHTT được xử lý
Ngày mùng 05/05/2026 Thủ tướng chính phủ đã ký công điện số 38/CĐ-TTg chỉ đạo các lực lượng chức năng ra quân, tập trung nguồn lực, tập trung triển khai thực hiện ngay các biện pháp thực thi quyền sở hữu trí tuệ (« SHTT ») trong khoảng thời gian từ ngày 7 đến 31/05/2026.
Cụ thể, Bộ Công an được giao trách nhiệm tiến hành điều tra, khởi tố một số vụ án nghiêm trọng xâm phạm quyền SHTT và tập trung « triệt phá các trang mạng và các tổ chức điều hành các trang mạng vi phạm bản quyền trực tuyến có lượng truy cập lớn, nhất là các trang lưu trữ, cung cấp phim, âm nhạc, trò chơi điện tử di động, chương trình truyền hình lậu có dùng tiếng Việt và tiếng nước ngoài, nhất là tiếng Anh ».
Các Bộ, ngành liên quan, tùy theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền sẽ tập trung chỉ đạo các lực lượng chức năng như thanh tra, quản lý thị trường, hải quan tăng cường kiểm tra, kiểm soát, giám sát, xử lý nghiêm các vụ việc xâm phạm quyền SHTT, bảo đảm số vụ việc được xử lý tăng ít nhất 20% so với tháng 5/2025.
Các bộ ngành, cơ quan thực thi sẽ phải gửi báo cáo nhanh hàng ngày cho Bộ Khoa học và Công nghệ về tình hình, kết quả phát hiện, bắt giữ, xử lý các vụ án, vụ việc nghiêm trọng, phức tạp, để Bộ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ hằng tuần hoặc khi được yêu cầu. Ngày 31/05/2026, Chính phủ sẽ lập báo cáo tổng hợp kết quả thực hiện và sẽ cùng các cơ quan chức năng rà soát, đánh giá tình hình, lập kế hoạch nhằm tiếp tục tăng cường, nâng cao hiệu quả thực thi quyền SHTT một cách thường xuyên, liên tục và có hệ thống.
Công điện 38/CĐ-TTg được gửi một tuần sau khi Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố « Báo cáo Đặc biệt 301 » về bảo hộ và thực thi quyền SHTT tại các nước đối tác thương mại của Hoa Kỳ, theo đó Việt Nam bị xác định là “Quốc gia nước ngoài ưu tiên”, mức xếp loại cảnh báo cao nhất theo cơ chế Đặc biệt 301. Đây là lần đầu tiên sau 13 năm, Hoa Kỳ áp đặt mức cảnh báo cao nhất này với một đối tác.
Theo nội dung báo cáo, việc USTR xác định Việt Nam ở mức cảnh báo như vậy dựa trên cơ sở 5 nhóm vấn đề chính: thực thi chưa hiệu quả đối với vi phạm bản quyền trên môi trường số; thực thi chưa đầy đủ đối với hàng giả, hàng xâm phạm nhãn hiệu; cơ chế thực thi tại biên giới còn hạn chế; chưa có hoạt động thực thi đáng kể đối với việc sử dụng phần mềm không có bản quyền trong doanh nghiệp; và chưa có quy định hình sự đầy đủ đối với hành vi chiếm dụng trái phép tín hiệu truyền hình cáp và tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa.
Với việc xác định Việt Nam là Quốc gia nước ngoài ưu tiên, USTR sẽ xem xét trong vòng 30 ngày để đi đến quyết định có tiến hành điều tra dựa trên các căn cứ được nêu trong báo cáo này hay không. Nếu tiến hành điều tra, USTR sẽ yêu cầu tham vấn với Việt Nam và tìm cách giải quyết các vấn đề nêu trên.
Công điện số 38/CĐ-TTg được gửi cho Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ; các Bộ trưởng, Thủ trưởng các cơ quan ngang bộ, Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố và Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Công điện được chờ đợi sẽ có ảnh hưởng mạnh và ngay lập tức tới việc xử lý tình trạng thực thi quyền SHTT tại Việt Nam.